Վրաստանը հայ ճամփորդի համար ամենապարզ ուղղությունն է։ Վիզա պետք չէ, ճանապարհը վեց ժամ է, լեզվի խնդիր չկա, և շատերի համար սա առաջին արտասահմանյան ուղևորությունն է եղել։ Հենց դրա համար էլ այս ուղեցույցը չի սկսում «Թբիլիսին գեղեցիկ քաղաք է» նախադասությամբ։ Ստորև այն մասն է, որը օգտակար է իմանալ նախքան ճամփա ընկնելը։
Վիզա և սահման
ՀՀ քաղաքացին Վրաստան մուտք գործելու համար վիզա չի պահանջում և կարող է մնալ մինչև մեկ տարի։ Ցամաքային սահմանին բավական է նույնիսկ ինքնության քարտը, անձնագիրը պարտադիր չէ։ Օդանավակայանով թռչելու դեպքում անձնագիրն արդեն անհրաժեշտ է։
Երկու բան, որ արժե հիշել։ Մեկ տարին կեցության իրավունք է, ոչ թե աշխատելու թույլտվություն։ Եվ եթե ձեր անձնագրում կա Աբխազիա կամ Հարավային Օսիա մուտք՝ ռուսական կողմից, վրացական սահմանապահը դա համարում է ապօրինի մուտք իր տարածք։ Սա ձևական խնդիր չէ։
Երեխայի հետ ճամփորդելիս պատրաստ եղեք ծննդյան վկայականին։ Եթե երեխան անչափահաս է և գնում է ծնողներից մեկի հետ, սահմանին երբեմն հարցնում են մյուս ծնողի համաձայնությունը։
Ե՞րբ գնալ
Ապրիլի վերջից հունիսի կեսը և սեպտեմբերից հոկտեմբերի վերջը։ Մնացածը փոխզիջում է։
Աշունը լավագույնն է, եթե գինի եք սիրում։ Ռթվելին՝ խաղողի բերքահավաքը, սովորաբար ընկնում է սեպտեմբերի վերջին և հոկտեմբերի սկզբին, և Կախեթիի գյուղերում այդ շաբաթներին ձեզ սեղանի կնստեցնեն առանց հրավերի։ Գարունը կանաչ է և էժան, Ղազբեգիի լեռները դեռ ձյան տակ են, հյուրանոցները դեռ չեն թանկացել։
Հուլիսն ու օգոստոսը շոգ են։ Թբիլիսին կաթսայի մեջ է և 35 աստիճանը հին քաղաքում իսկապես ծանր է տանելի։ Բաթումին այդ ժամանակ լիքն է և թանկ։ Եթե ամառն է ձեր միակ տարբերակը, բարձրացեք վեր՝ Ղազբեգի, Բորժոմի, Սվանեթի։
Ձմեռը Գուդաուրիի սեզոնն է, դեկտեմբերից ապրիլ։ Ալպերի համեմատ էժան է, և Երևանից երկու օրով գնալ դահուկ քշելու միանգամայն իրատեսական ծրագիր է։
Ինչպես հասնել և ինչով տեղաշարժվել
Երևան-Թբիլիսի միկրոավտոբուսները մեկնում են Կիլիկիա ավտոկայանից, առավոտյան 07:30-ից սկսած ամբողջ օրվա ընթացքում։ Արժեքը մոտ 8000 դրամ է, ճանապարհը՝ 280 կմ և մոտ վեց ժամ Բագրատաշեն-Սադախլո անցակետով։ Սահմանին իջնում եք, անցնում անձնագրային ստուգումը ոտքով, հետո նորից նստում։ Վատ օրը այնտեղ կարող եք կորցնել ավելորդ մեկ ժամ։
Ավելի հարմար տարբերակը տաքսին է։ Չորս հոգով բաժանելիս մեկ շնչի արժեքը միկրոավտոբուսից շատ չի տարբերվում, իսկ ճանապարհը կրճատվում է և կանգառները ձեր որոշածն են։ Կա նաև գիշերային գնացք, բայց այն ամեն օր չի աշխատում։
Թբիլիսիում մետրոն 1 լարի է։ Մետրոմանի քարտն արժե 2 լարի մեկանգամյա, բայց կարող եք պարզապես անհպում բանկային քարտով կամ հեռախոսով վճարել դարպասի մոտ։ Մեկ վճարումը տալիս է 90 րոպե փոխանցումներով՝ մետրո և ավտոբուս։
Տաքսու համար օգտագործեք Bolt-ը։ Քաղաքի ներսում ուղևորությունների մեծ մասը 15 լարիից ցածր է։ Օդանավակայանում փողոցային վարորդը ձեզ կասի 30-40 լարի այն ճանապարհի համար, որը հավելվածում 20-25 է։ Bolt-ը օդանավակայանում նույնպես աշխատում է։
Ինչ արժե Վրաստանը
Վրաստանը էժան է, բայց երեք տարի առաջվա գները մոռացեք։ Թբիլիսին առանձնացել է մնացած երկրից։
- Հոսթելի մահճակալ՝ 25-40 լարի
- Հյուրատուն կամ էժան հյուրանոց՝ 70-120 լարի
- Միջին կարգի հյուրանոց՝ 150-250 լարի
- Հինգ խինկալի՝ 8-12 լարի
- Ընթրիք գինով լավ ռեստորանում՝ 40-70 լարի մեկ հոգու
- Դրաֆթ գարեջուր՝ 6-10 լարի
- Նորմալ գինու շիշ սուպերմարկետում՝ 10-25 լարի
Թբիլիսիում միջին օրը՝ լավ տեղում մնալով և երկու անգամ նորմալ ուտելով, դուրս է գալիս 180-280 լարի։ Մարզերում մոտ 30 տոկոսով էժան է։
Դրամը Վրաստանում չի աշխատում։ Փոխանակեք լարիի տեղում, ոչ թե Երևանում, փոխարժեքը սահմանամերձ կետերում սովորաբար ավելի վատ է։ Քաղաքներում քարտն ամենուր անցնում է, գյուղերում և շուկայում՝ ոչ։
Սեղան, խոսակցություն, վարվելակերպ
Վրացական սուպրան հայկական սեղանի նման է, բայց ոչ նույնը։ Թամադան ղեկավարում է, կենացները գնում են հերթականությամբ, և խմում են կենացից հետո, ոչ թե երբ ուզես։ Գարեջրով կենաց չեն ասում։ Եթե չեք խմում, ասեք սկզբում և պարզ, դա նորմալ ընդունվում է։ Կիսատ մասնակցելն է շփոթություն ստեղծում։
Խինկալին բռնում են վերևի պոչից, պոչը չեն ուտում։ Ներսում արգանակ կա, ուստի սկզբում փոքր ծակ արեք։ Պատառաքաղով խինկալի ուտողին անպայման կուղղեն։
Թեյավճարը 10 տոկոս է և Թբիլիսիում գնալով ավելի հաճախ արդեն ներառված է հաշվի մեջ։ Նայեք հաշիվը նախքան երկրորդ անգամ վճարելը։
Եկեղեցում ուսերն ու ծնկները ծածկված պետք է լինեն, կանայք սովորաբար գլուխը ծածկում են։ Շարֆերը դռան մոտ զամբյուղում կան։
Հայ-վրացական թեմաներից քաղաքականն ու եկեղեցականը կան, բայց դրանք սեղանի խոսակցություն չեն։ Ոչ ոք ձեզ դրանով չի ընդունի կամ չի մերժի։
Անվտանգություն
Վրաստանը անվտանգ երկիր է։ Գիշերը Թբիլիսիում քայլելը նորմալ է բոլորի համար, և ճամփորդների դեմ բռնի հանցագործությունը հազվադեպ է։
Իրական ռիսկերն այլ են։ Մայթերը անհարթ են և վրան մեքենա է կանգնած, այնպես որ շատ եք քայլելու ճանապարհի վրայով։ Լեռնային ճանապարհներին վարելը լուրջ բան է, և Ղազբեգիի ճանապարհը վատ եղանակին սովորելու տեղ չէ։ Թափառող շները ամենուր են, հիմնականում պատվաստված և անվնաս, բայց գիշերը հոտով այլ կերպ են պահում իրենց։
Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի սահմանագծերին մի մոտեցեք։ Տեղ-տեղ դրանք նշված չեն, և ձերբակալման դեպքեր լինում են։
Ծորակի ջուրը Թբիլիսիում խմելի է։
Կապը
Վրացական օպերատորները լավ են աշխատում, և լեռներում ծածկույթը սպասվածից լավն է, բացի Թուշեթիից և Սվանեթիի խորքային ձորերից։
Երեք տարբերակ ունեք։ Տեղական SIM՝ Magti, Geocell կամ Beeline, էժան է, բայց պահանջում է անձնագիր և խանութ գնալ։ Հայկական օպերատորի ռոումինգը աշխատում է, բայց օրական վճարները երկու շաբաթում լավ գումար են դառնում։ eSIM-ը միջին ճանապարհն է՝ տեղադրում եք դեռ Երևանում, միանում է վայրէջքից հետո, և ձեր հայկական համարը մնում է հասանելի հաղորդագրությունների համար։ Սա ձեր ուղևորության ամենաանհետաքրքիր որոշումն է, հենց դրա համար էլ արժե այն կայացնել նախօրոք։
Ուր գնալ Թբիլիսիից բացի
Կախեթի․ գինու մարզը։ Սիղնաղին բացիկի վրայի քաղաքն է, Թելավին՝ աշխատողը։ Փոքր ընտանեկան մառանները մեծ գործարաններից հետաքրքիր են։
Ղազբեգի․ երեք ժամ դեպի հյուսիս Ռազմա-Վրացական ճանապարհով։ Գերգեթիի Սուրբ Երրորդությունը 5000 մետրանոց սարի ֆոնին։ Գնացեք վաղ առավոտյան։
Բաթումի․ Սև ծովը, կազինոները և կիսակառույց աշտարակները։ Մարդիկ կամ սիրում են այն, կամ մեկ օրից հեռանում։
Սվանեթի․ միջնադարյան աշտարակներ, Մեստիայից Ուշգուլի քառօրյա արահետ։ Մեկ շաբաթ է պահանջում և արժե այդ շաբաթը։
Եթե Վրաստանը ավելի երկար երթուղու մասն է, Թուրքիայի ուղեցույցը նկարագրում է Բաթումիից առաջ գնացող ճանապարհը, իսկ ԱՄԷ-ի ուղեցույցը Թբիլիսիի օդանավակայանից մյուս հեշտ ուղղությունն է։
Հաճախ տրվող հարցեր
Կարո՞ղ եմ մտնել ինքնության քարտով։ Ցամաքային սահմանով՝ այո։ Ինքնաթիռով՝ ոչ, պետք է անձնագիր։
Քանի՞ օր է պետք։ Հինգ օրը բավական է Թբիլիսիի և մեկ մարզի համար։ Տասը օրը՝ Թբիլիսի, Կախեթի, Ղազբեգի և կամ Սվանեթի, կամ ծովը։ Երեք օրը միայն Թբիլիսին է, և դա էլ նորմալ ուղևորություն է։
Ռուսերենը բավարա՞ր է։ Այո, հատկապես մեծերի հետ։ Երիտասարդների և զբոսաշրջության ոլորտում անգլերենն ավելի հաճախ է աշխատում։
Մեքենայով գնալն արժե՞։ Եթե մարզեր եք գնում, այո։ Միայն Թբիլիսիի համար՝ ոչ, կայանելը դժվար է և Bolt-ը էժան։
Գինին իսկապե՞ս լավն է։ Քվևրիի գինիները եզակի են, հատկապես սաթագույնները։ Զբոսաշրջիկներին վաճառվող կիսաքաղցր կարմիրները երկիրը չեն ներկայացնում։ Խնդրեք չոր, խնդրեք քվևրի։
